TITLE II. FREEDOMS

II-a TITOLO: LIBERECOJ

Article II-66. Right to liberty and securityII-66-a artikolo: Rajto pri libereco kaj sekureco
Everyone has the right to liberty and security of person.Ĉiu havas rajton pri libereco kaj persona sekureco.
Article II-67. Respect for private and family lifeII-67-a artikolo: Respekto de la privata kaj familia vivo
Everyone has the right to respect for his or her private and family life, home and communications.Ĉiu havas rajton pri respekto de sia privata kaj familia vivo, hejmo kaj interkomunikado.
Article II-68. Protection of personal dataII-68-a artikolo: Protekto de la personaj donitaĵoj
(1) Everyone has the right to the protection of personal data concerning him or her.(1) Ĉiu havas rajton pri la protekto de siaj personaj donitaĵoj.
(2) Such data must be processed fairly for specified purposes and on the basis of the consent of the person concerned or some other legitimate basis laid down by law. Everyone has the right of access to data which has been collected concerning him or her, and the right to have it rectified.(2) Oni licas administri tiajn donitaĵojn nur honeste kaj bonafide, por difinitaj celoj, surbaze de konsento de la koncerna homo, aŭ pro iu alia, rajta, laŭleĝa kaŭzo. Ĉiu havas rajton ekkoni kaj korektigi la donitaĵojn kolektitajn pri si.
(3) Compliance with these rules shall be subject to control by an independent authority.(3) Sendependa aŭtoritato devas kontroli la respekton de ĉi tiuj reguloj.
Article II-69. Right to marry and right to found a familyII-69-a artikolo: Rajto pri geedziĝo kaj fondo de familio
The right to marry and the right to found a family shall be guaranteed in accordance with the national laws governing the exercise of these rights.Oni devas garantii la rajton pri geedziĝo kaj fondo de familio laŭ la naciaj leĝoj reglamentantaj la praktikadon de ĉi tiuj rajtoj.
Article II-70. Freedom of thought, conscience and religionII-70-a artikolo: Libereco de penso, konscienco kaj religia kulto
(1) Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion. This right includes freedom to change religion or belief and freedom, either alone or in community with others and in public or in private, to manifest religion or belief, in worship, teaching, practice and observance.(1) Ĉiu havas rajton pri libereco de penso, konscienco kaj religia kulto. Ĉi tiu rajto inkluzivas la liberecon al ŝanĝo de religio aŭ konvinko, kaj la esprimon de la religio aŭ konvinko kaj individue, kaj kolektive, kaj antaŭ publiko, kaj en la privata vivo, dum diservo, edukado kaj ceremonio.
(2) The right to conscientious objection is recognised, in accordance with the national laws governing the exercise of this right.(2) Oni devas rekoni la rajton pri rifuzo de la militservo pro konsciencaj kaŭzoj, laŭ la naciaj leĝoj reglamentantaj la praktikadon de tiu ĉi rajto.
Article II-71. Freedom of expression and informationII-71-a artikolo: Libereco de opiniesprimo kaj informiĝo
(1) Everyone has the right to freedom of expression. This right shall include freedom to hold opinions and to receive and impart information and ideas without interference by public authority and regardless of frontiers.(1) Ĉiu havas rajton pri libereco de opiniesprimo. Tiu ĉi rajto inkluzivas la liberecon de opinikreado kaj la liberecon de ekkono kaj publikigo de informoj kaj ideoj senkonsidere al landlimoj kaj sen tio, ke iu oficiala organizo povus enmiksiĝi.
(2) The freedom and pluralism of the media shall be respected.(2) Oni devas respekti la liberecon kaj diversecon de la amaskomunikado.
Article II-72. Freedom of assembly and of associationII-72-a artikolo: Libereco de kunvenado kaj asociiĝo
(1) Everyone has the right to freedom of peaceful assembly and to freedom of association at all levels, in particular in political, trade union and civic matters, which implies the right of everyone to form and to join trade unions for the protection of his or her interests.(1) Ĉiu havas rajton pri libereco de paca kunvenado kaj pri asociiĝo kun aliaj personoj sur iu ajn nivelo kaj precipe en politikaj, sindikataj kaj civitanaj aferoj, inkluzive ĉies rajton pri fondo de kaj aliĝo al sindikato por protekti siajn interesojn.
(2) Political parties at Union level contribute to expressing the political will of the citizens of the Union.(2) La politikaj partioj je unia nivelo kontribuas al esprimo de politika volo de la uniaj civitanoj.
Article II-73. Freedom of the arts and sciencesII-73-a artikolo: Libereco de arta kaj scienca vivo
The arts and scientific research shall be free of constraint. Academic freedom shall be respected.La arto kaj la scienca esploro estas liberaj. La libereco de la scienca vivo devas esti respektata.
Article II-74. Right to educationII-74-a artikolo: Rajto pri edukado
(1) Everyone has the right to education and to have access to vocational and continuing training.(1) Ĉiu havas rajton pri edukado kaj partopreno en profesia trejnado kaj pluperfektigo.
(2) This right includes the possibility to receive free compulsory education.(2) Ĉi tiu rajto inkluzivas la eblecon de senpaga partopreno en la deviga edukado.
(3) The freedom to found educational establishments with due respect for democratic principles and the right of parents to ensure the education and teaching of their children in conformity with their religious, philosophical and pedagogical convictions shall be respected, in accordance with the national laws governing the exercise of such freedom and right.(3) Konforme al la naciaj juraj normoj reglamentantaj la praktikadon de ĉi tiuj rajtoj kaj liberecoj, oni devas respekti la liberecon de fondo de edukaj institucioj konsiderante la demokratajn principojn, krome la rajton de la gepatroj certigi por siaj infanoj konvenan edukadon laŭ siaj religiaj, mondkonceptaj aŭ pedagogiaj konvinkoj.
Article II-75. Freedom to choose an occupation and right to engage in workII-75-a artikolo: Libereco de elekto de la okupiĝo kaj rajto pri laborprenado
(1) Everyone has the right to engage in work and to pursue a freely chosen or accepted occupation.(1) Ĉiu havas rajton pri laborprenado kaj praktikado de libere elektita aŭ akceptita okupiĝo.
(2) Every citizen of the Union has the freedom to seek employment, to work, to exercise the right of establishment and to provide services in any Member State.(2) La uniaj civitanoj havas rajton pri libera serĉado de posteno, laborprenado, ekloĝo kaj servodonado en iu ajn membroŝtato de la Unio.
(3) Nationals of third countries who are authorised to work in the territories of the Member States are entitled to working conditions equivalent to those of citizens of the Union.(3) Ŝtatanoj de triaj landoj, kiuj disponas pri permeso de laborprenado sur teritorio de la membroŝtatoj, havas rajton pri la samaj laborkondiĉoj, kiujn havas la uniaj civitanoj.
Article II-76. Freedom to conduct a businessII-76-a artikolo: Libereco de la entreprenado
The freedom to conduct a business in accordance with Union law and national laws and practices is recognised.Oni devas rekoni la liberecon de la entreprenado konforme al la unia juro kaj al la naciaj juraj normoj kaj praktikoj.
Article II-77. Right to propertyII-77-a artikolo: Rajto pri proprietaĵo
(1) Everyone has the right to own, use, dispose of and bequeath his or her lawfully acquired possessions. No one may be deprived of his or her possessions, except in the public interest and in the cases and under the conditions provided for by law, subject to fair compensation being paid in good time for their loss. The use of property may be regulated by law insofar as is necessary for the general interest.(1) Ĉiu havas rajton posedi, uzi, disponi kaj herede postlasi sian laŭleĝe akiritan proprietaĵon. Neniu povas esti senigita de sia proprietaĵo, escepte se tio okazas pro la publika intereso, en okazo kaj kun kondiĉoj preskribitaj en leĝo, kaj pro la suferita perdo ĉe kompenso pagita en deca tempo kaj per laŭmerita monsumo. Oni povas reguligi la uzon de la proprietaĵo per leĝo, en mezuro necesigita fare de la ĝenerala intereso.
(2) Intellectual property shall be protected.(2) La intelekta proprietaĵo ĝuas protekton.
Article II-78. Right to asylumII-78-a artikolo: Azilrajto
The right to asylum shall be guaranteed with due respect for the rules of the Geneva Convention of 28 July 1951 and the Protocol of 31 January 1967 relating to the status of refugees and in accordance with the Constitution.Oni devas garantii la azilrajton en akordo kun dispozicioj de la Ĝeneva Konvencio (28-a de julio, 1951) kaj de la Protokolo pri la jura statuso de rifuĝintoj (31-a de januaro 1967), kaj en akordo kun la Konstitucio.
Article II-79. Protection in the event of removal, expulsion or extradition II-79-a artikolo: Protekto kontraŭ la translimigo, elpelo (relegacio) kaj ekstradicio
(1) Collective expulsions are prohibited.(1) La kolektiva elpelo (relegacio) estas malpermesata.
(2) No one may be removed, expelled or extradited to a State where there is a serious risk that he or she would be subjected to the death penalty, torture or other inhuman or degrading treatment or punishment.(2) Neniu povas esti translimigita, elpelita (relegaciita) aŭ ekstradiciita en tian ŝtaton, kie lin/ŝin grave minacas la danĝero esti kondamnita al morto, turmentita aŭ submetita al alia, malhumana traktado aŭ puno.